બ્રહ્મસ્વરૂપ પ્રમુખસ્વામી મહારાજ

૧૯૭૭ની સાલમાં પ્રમુખસ્વામી મહારાજ અમેરિકા પધાર્યા હતા. સ્થાનિક કાર્યકરોએ સ્વામીશ્રીને અમેરિકા ખાતેનો કાર્યક્રમ બતાવ્યો. તેમાં કેટલીક જગ્યાએ પ્રવાસ માટે પ્લેનની વ્યવસ્થા કરેલી. સ્વામીશ્રીએ કહ્યું: “પ્લેનની મુસાફરી કેન્સલ કરાવો. આપણે બધે મોટરમાં ફરીશું.” હરિભક્તોના વ્યવહારની ચિંતાથી સ્વામીશ્રીએ લીધેલ આ નિર્ણયમાં તેઓને અપાર ભીડો પડવાનો હતો. પરંતુ સ્વામીશ્રીને પોતાના દેહ કરતા હરિભક્તોની ચિંતા વધારે હતી. ભારત કરતાં ત્રણ ગણો મોટો આ દેશ સ્વામીશ્રી મોટર માર્ગે રાતોની રાતો ઉજાગરા કરીને ખૂંદી વળ્યા.

અમેરિકાના આ વિચરણમાં સ્વામીશ્રીએ નથી જોયા પોતાના સમય કે નથી જોઈ પોતાની દૈહિક સ્થિતિ. ૬ સપ્ટેમ્બર ૧૯૭૭ના રોજ આખા દિવસમાં ૨૫૦ માઈલની મુસાફરી કરી રાત્રે પોણા બાર વાગ્યે સ્વામીશ્રી બોસ્ટન પધાર્યા. આખા દિવસની મુસાફરીનો થાક, વળી બપોરનો આરામ પણ મળ્યો ન હતો. રાત્રિ ભોજનનો પણ મેળ પડ્યો ન હતો. સ્વામીશ્રી પથારીમાં આરામ કરવા માટે જતા જ હતા ત્યાં રાત્રે બાર વાગ્યે એક હરિભક્તે પોતાના ઘરે પધરામણીએ આવવાની વિનંતી કરી. સ્વામીશ્રી તરત જ પધરામણીએ જવા તૈયાર થઈ ગયા. આર્લિંગ્ટન રહેતા એ હરિભક્તને રાજી કરી સ્વામીશ્રી પાછા જ્યારે ઉતારે આવ્યા ત્યારે દોઢ વાગી ગયા હતા!

૧ સપ્ટેમ્બર ૧૯૭૭ના રોજ સવારે નાસ્તો કરીને પધરામણીએ નીકળેલા સ્વામીશ્રી ન્યૂ હેવનમાં બપોરના ભોજન માટે પધાર્યા ત્યારે સાંજના પોણા પાંચ વાગ્યા હતા! આ જ યાત્રામાં એક જ હરિભક્ત માટે ડલાસથી ઓસ્ટીન પધાર્યા અને તેઓને રાજી કરી પુન: જ્યારે ડલાસ પધાર્યા ત્યારે રાત્રિના ૨-૩૦ વાગ્યા હતા. ફિલાડેલ્ફિયામાં સવારે ચાર વાગ્યા સુધી સ્વામીશ્રીએ પધરામણીઓ કરી હતી.

૧૦ ઓક્ટોબર ૧૯૭૭થી સ્વામીશ્રીના કઠિનતમ વિચરણનો દોર શરૂ થયો. ૪૦૦ માઈલનું અંતર કાપી રાત્રે ત્રણ વાગ્યે સ્વામીશ્રી કેન્સાસ સીટી આવ્યા. બીજે દિવસે ૧૧ ઓક્ટોબરના રોજ ૨૦૦ માઈલ કાપી બપોરે બે વાગે વિચિટામાં ભોજન લીધું. ત્યાંથી રાત્રે દસ વાગ્યે નીકળી, આખી રાત મુસાફરી કરી ૪૫૦ માઈલનું અંતર કાપી ૧૨ ઓક્ટોબરની સવારે છ વાગે કોલોરાડો રાજ્યના પેબ્લો ગામે પહોંચ્યા. સવારે ૧૦૦ માઈલ વટાવી લીટલટન આવ્યા. એ જ રાત્રે સ્વામીશ્રી લીટલટનથી ૮૦૦ માઈલ દૂર આવેલ લાસ વેગસ જવા રાત્રે આઠ વાગ્યે નીકળ્યા. આ સળંગ ત્રીજી રાત્રિ સ્વામીશ્રીએ મોટરમાં વિતાવી. ૧૩ ઓક્ટોબરના રોજ બપોરે ચાર વાગ્યે લાસ વેગસમાં ઠાકોરજી જમાડી ફરી પ્રવાસ આરંભ્યો અને ૭૦૦ માઈલની મુસાફરી કરી ૧૪ ઓક્ટોબરની સવારે સવા પાંચ વાગ્યે કેલીફોર્નિયાના ડબ્લીન નગરમાં પધાર્યા ત્યારે સળંગ ચોથી રાત પણ મુસાફરીમાં પસાર થઈ. છેલ્લા ચાર દિવસમાં સ્વામીશ્રીએ મોટરમાર્ગે આશરે ૩૦૦૦ માઈલનું અંતર કાપ્યું હતું! આવી તો કેટલીય રાતો સ્વામીશ્રીએ મોટરમાં ગાળી હતી!

પ્રમુખસ્વામી મહારાજ ક્યારેય મુસાફરી દરમિયાન મોટરમાં સૂએ નહિ. રાતની મુસાફરીમાં પણ સ્વામીશ્રી જાગતા રહે. વળી, સવારે જે સ્થળે પહોંચે ત્યાં પધરામણી, સભા વગેરે કાર્યક્રમ આખો દિવસ ચાલે. એટલે દિવસ દરમિયાન પણ આરામ મળે નહિ.

૧૯૭૭નું પરદેશનું વિચરણ યાદ કરતા પ્રમુખસ્વામી મહારાજે એકવાર કહેલું, “૭૭ વખતે તો સવારથી ચક્કર ચાલુ થાય તે રાત્રે ૧૨:૦૦ કે ૧:૦૦ વાગ્યે સૂવા પૂરતા ભેગા થઈએ. ઉતારે આવીયે એટલે કોઈ કોઈને પૂછે નહીં, સીધા ધબ્બ દઈને પથારીમાં. સૂવાનું બીજે, પૂજા ત્રીજે ને નાસ્તો ચોથે ઠેકાણે હોય. ત્યાંથી પધરામણી ચાલુ થાય. બપોરે જમવાનું જુદી જ જગ્યાએ હોય. એ દૂર દૂર જઈએ, જમીયે ત્યાં બે-ત્રણ વાગી જાય. ચાર-પાંચ વાગે પધરામણીમાં જવાનું થાય. તે રાત્રે ૧૨:૦૦ વાગ્યા સુધી બધું ચાલે.”

આ રીતે ૯૨ દિવસમાં ૨૯ રાજ્યો અને ૧૫૦ કેન્દ્રોમાં હરિભક્તોને લાભ આપવા પ્રમુખસ્વામી મહારાજે ૧૬૨૩૫ માઈલનો મોટર-પ્રવાસ કર્યો હતો! ‘દેહ તણી પરવા તજી’ પ્રમુખસ્વામી મહારાજે કેવળ આપણાં માટે, આપણને રાજી કરવા માટે આવું ભીડાભર્યું વિચરણ કર્યું છે. આવા ગુરુહરિનાં ઋણ કેમ કરીને ચૂકવાય!